काठमाडौं । इरानको इसफाहानमा जनवरीमा भएका सरकारविरोधी प्रदर्शनमा सहभागी भएका जुम्ल्याहा दिदीबहिनी तरानेह र रोमिना रहिमीको मुद्दा अन्तर्राष्ट्रिय चर्चामा आएको छ। २० वर्ष पुगेका उनीहरूलाई प्रदर्शनपछि पक्राउ गरिएको थियो। तरानेहलाई मृत्युदण्ड र रोमिनालाई लामो कारावासको सजाय सुनाइएको छ।
परिवारका अनुसार प्रदर्शनमा सहभागी भएको करिब एक सातापछि दुवै दिदीबहिनीलाई छुट्टाछुट्टै स्थानबाट मुखौटा लगाएका सुरक्षाकर्मीले पक्राउ गरेका थिए। उनीहरू इसफाहानको शोहदा स्क्वायरमा भएको प्रदर्शनसँग सम्बन्धित १६ जना प्रतिवादीमध्ये थिए।
उनीहरूमाथि मोलोटोभ ककटेल बनाएको, सुरक्षाकर्मीमाथि आक्रमण गरेको तथा ‘मोहारेबेह’ अर्थात् ‘ईश्वरविरुद्ध युद्ध’ लगायतका अभियोग लगाइएको थियो। अभियोजन पक्षले प्रदर्शनका क्रममा एक रिभोलुसनरी गार्ड सदस्यसहित दुई जनाको मृत्यु भएको घटनासँग पनि प्रतिवादीहरूलाई जोडेको छ। परिवारले भने दुवै दिदीबहिनीले हिंसामा संलग्न भएको प्रमाण नरहेको दाबी गर्दै आएका छन्।
चार महिनासम्म आमाले आफ्ना छोरीहरू कहाँ छन् भन्ने जानकारी पाउन नसकेको परिवारले जनाएको छ। अस्पताल, सरकारी कार्यालय र जेलहरूमा खोजी गरेपछि मात्र उनीहरू हिरासतमा रहेको जानकारी पाएको बताइएको छ।
परिवारले हिरासतमा दुवै दिदीबहिनीमाथि शारीरिक तथा मानसिक यातना दिइएको र जबर्जस्ती स्वीकारोक्ति गराइएको आरोप लगाएको छ। उनीहरूका वकिलहरूले समेत मुद्दाको फाइल हेर्न ढिलाइ गरिएको परिवारको दाबी छ। यी आरोपहरूबारे इरानी अधिकारीहरूको प्रतिक्रिया भने स्रोतहरूमा स्पष्ट रूपमा उल्लेख छैन।
अगस्टको अन्त्यमा सार्वजनिक भएको फैसलाअनुसार तरानेहसहित १० जनालाई मृत्युदण्ड सुनाइएको थियो। रोमिनालाई सुरुमा ३६ वर्षको जेल सजाय सुनाइएको विवरण मानवअधिकार संगठन हेङ्गावले सार्वजनिक गरेको थियो, जबकि पछिल्ला केही अन्तर्राष्ट्रिय समाचारमा उनको सजाय २५ वर्ष उल्लेख गरिएको छ। त्यसैले रोमिनाको अन्तिम सजायबारे स्रोतहरूबीच फरक विवरण देखिन्छ।
तरानेहको मृत्युदण्डविरुद्ध पुनरावेदनको तयारी भइरहेको छ। परिवारको तर्फबाट बेलायती मानवअधिकार कानुन व्यवसायीहरूले संयुक्त राष्ट्रसंघमा औपचारिक रूपमा जानकारी पेस गर्दै घटनामा हस्तक्षेप र सहयोगका लागि आग्रह गरेका छन्।
तरानेह घोडचढीमा रुचि राख्थिन् र आफ्नै घोडचढी केन्द्र सञ्चालन गर्ने सपना देखेकी थिइन्। रोमिना फेसनमा रुचि राख्थिन्। दुवै दिदीबहिनी पक्राउ पर्नुअघि जुत्ता पसलमा आंशिक समय काम गर्ने गरेको परिवारले जनाएको छ।