जलवायुजन्य विपद्को जोखिममा अस्ट्रेलिया, प्रभावित देशको सूचीमा २६ स्थान माथि उक्लियो

जलवायुजन्य विपद्को जोखिममा अस्ट्रेलिया, प्रभावित देशको सूचीमा २६ स्थान माथि उक्लियो

क्यानबेरा । जलवायु परिवर्तनका कारण उत्पन्न चरम मौसमी घटनाबाट प्रभावित हुने देशहरूको विश्वव्यापी सूचीमा अस्ट्रेलिया २६ स्थान माथि उक्लिएको छ। सन् २०२४ मा ५५औँ स्थानमा रहेको अस्ट्रेलिया पछिल्लो प्रतिवेदनमा शीर्ष ३० प्रभावित देशभित्र परेको छ।

खडेरी र अतिवृष्टि दुवैको जोखिम सामना गर्दै आएको अस्ट्रेलियामा पछिल्ला वर्षहरूमा जलवायुजन्य विपद्को प्रभाव बढ्दै गएको पछिल्लो प्रतिवेदनले देखाएको छ।

जर्मनीस्थित वातावरणीय संस्था जर्मनवाचले मंगलबार सार्वजनिक गरेको ‘क्लाइमेट रिस्क इन्डेक्स’ प्रतिवेदनअनुसार विश्वभर गर्मीको लहर (हिटवेभ) चरम मौसमी घटनाबाट हुने मृत्युको प्रमुख कारण बनेको छ। तर आर्थिक क्षतिको दृष्टिले भने आँधीबेहरी सबैभन्दा विनाशकारी मौसमी घटना बनेको छ।

प्रतिवेदन सार्वजनिक हुनुभन्दा केही दिनअघि अस्ट्रेलियाको मौसम विभागले देशमा ‘बलियोदेखि अत्यन्त बलियो एल निनो’ अवस्था विकसित भइरहेको चेतावनी दिएको थियो। यसले तापक्रम वृद्धि, सुक्खापन र डढेलोको जोखिम बढाउन सक्ने विभागको आकलन छ।

अन्तर्राष्ट्रिय विपद् तथ्याङ्क प्रणाली, विश्व बैंक र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषबाट प्राप्त तथ्याङ्कका आधारमा तयार पारिएको प्रतिवेदनमा सन् २०२५ मा विश्वभर ३६७ वटा चरम मौसमी घटना भएको उल्लेख छ।

ती घटनाका कारण करिब ३५ हजार मानिसको मृत्यु भएको, १० करोडभन्दा बढी प्रभावित भएको र प्रत्यक्ष आर्थिक क्षति १५८ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी पुगेको प्रतिवेदनमा जनाइएको छ। यो रकम अस्ट्रेलियन डलरमा करिब २३५ अर्ब बराबर हुन्छ।

प्रतिवेदनअनुसार सन् २०२५ मा गर्मीको लहरका कारण मात्रै २४ हजार ४०७ जनाको मृत्यु भएको थियो। यो वर्षभरि चरम मौसमी घटनाबाट भएको कुल मृत्युको झन्डै ७० प्रतिशत हो। सन् १९९६ यताका तथ्याङ्कमा गर्मीका कारण हुने मृत्युको हिस्सा औसतमा करिब ४० प्रतिशत रहेको थियो।

प्रतिवेदनकी सहलेखक लिसा शुल्थाइसका अनुसार गर्मीका कारण हुने वास्तविक मृत्युको सङ्ख्या सार्वजनिक तथ्याङ्कमा उल्लेख भएभन्दा अझ बढी हुन सक्छ।

विशेषगरी विकासोन्मुख देशहरूमा गर्मीका कारण भएका सबै मृत्यु आधिकारिक अभिलेखमा समेटिन नसकेको उनको भनाइ छ। युरोपमा पछिल्ला वर्षहरूमा देखिएको अत्यधिक गर्मीको प्रभावलाई समेत ध्यानमा राख्दा वास्तविक मृतक सङ्ख्या अझ उच्च हुन सक्ने उनले बताएकी छन्।

प्रतिवेदनले जलवायु परिवर्तनको प्रभाव वातावरणमा मात्रै सीमित नरहेको देखाएको छ। बढ्दो तापक्रम र चरम मौसमी घटनाले जनस्वास्थ्य, जनजीवन, अर्थतन्त्र तथा विपद् व्यवस्थापनमा समेत गम्भीर चुनौती थपिरहेका छन्। विशेषगरी गर्मीको लहरबाट हुने मानवीय क्षति र आँधीबेहरीबाट हुने आर्थिक नोक्सानीले जलवायु परिवर्तनसँग जुध्न प्रभावकारी तयारी र जोखिम न्यूनीकरणको आवश्यकता औँल्याएको छ।

लिङ्क सफलतापूर्वक कापि गरियो!